Tavuk gübresi; kanatlı hayvanların dışkısı ile birlikte altlık malzemesi (talaş, saman, çeltik kabuğu), dökülen yem ve tüylerden oluşan bir karışımdır. Organik gübreler arasında besin değeri en yüksek olanlardan biridir. Peki bu gübrenin içinde tam olarak ne var?
Bir bakışta: taze tavuk gübresi
Değerler yaklaşıktır; yem, hayvan türü, altlık ve depolama koşullarına göre değişir.
Yumurtacı ve etlik gübresi aynı değil
Genellikle altlıksız, kafesli sistemlerden gelir. Nemi yüksektir. Yemdeki kireç taşı nedeniyle kalsiyum oranı belirgin şekilde yüksektir.
Talaş veya saman altlıkla karışık çıkar. Daha kurudur (yaklaşık %25–40 nem) ve altlık sayesinde karbon / organik madde oranı daha yüksektir.
Neden bu kadar zengin?
Memeli hayvanlar azotu idrarla üre olarak atar. Tavuklarda ise idrar ve dışkı tek kanaldan, birlikte çıkar ve azot ürik asit formundadır. Bu yüzden azot, fosfor ve potasyum tek bir üründe yoğunlaşır. Ayrıca kalsiyum, magnezyum, kükürt ve çinko, bakır, mangan, demir gibi mikro elementler de içerir.
Ancak ürik asit kısa sürede amonyağa dönüşür. Kümeslerdeki keskin koku buradan gelir. Bu dönüşüm aynı zamanda değerli azotun havaya kaçması demektir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Kök yanması: Yüksek amonyak ve tuz, bitki köklerine zarar verebilir.
- Hijyen: Salmonella, E. coli gibi mikroorganizmalar taşıyabilir.
- Koku ve sinek: Depolama alanında ciddi koku ve sinek sorunu oluşturur.
- Çevre: Kontrolsüz yığınlardan azot ve fosfor yer altı ve yüzey sularına karışabilir.
Sonuç
Tavuk gübresi doğru işlendiğinde değerli bir kaynaktır. Kurutma ve kontrollü kompostlama, besin maddelerini korurken koku, hacim ve hijyen sorunlarını büyük ölçüde çözer. Kuruduktan sonra içinde neyin kaldığını ve nerelerde kullanıldığını bir sonraki yazımızda anlattık: Kurutulmuş Tavuk Gübresi: İçinde Ne Kalır, Nerede Kullanılır?
